การขึ้นพรม

การขึ้นพรมกระบี่

การขึ้นพรมกระบี่

ลำดับการแสดงจากการถวายบังคมแล้วซึ่งนับว่าเป็นระเบียบการที่สำคัญยิ่งจะละเว้นเสียมิได้การขึ้นพรมเป็นการร่ายรำใจบริเวณที่ถวายบังคมนั่นเอง โดยหันหน้าไปรำตามที่กำหนดไว้ทีละทิศ จึงจะนับได้ว่า เป็นการขึ้นพรมที่สมบูรณ์การขึ้นพรมเป็นการแสดงความเคารพบูชาพระพรหมนั่นเอง พระพรหมนั้นทรงคุณสมบัติพิเศษที่น่าบูชา เรียกว่า “พรหมวิหาร  4” ซึ่งประกอบไปด้วย    เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา ด้วยเหตุนี้รูปปั้น พระพรหม จึงมีสี่หน้า แต่ละหน้าหมายถึง คุณธรรมอย่างหนึ่งในการรำขึ้นพรหม จึงต้องรำให้ครบสี่ทิศ  หรือที่เรียกว่า “การขึ้นพรหมสี่หน้า”  

นอกจากการร่ายรำพรหมสี่หน้า จะเป็นการรำเพื่อแสดงความเคารพ ต่อพระพรหมโดยตรง  ยังเป็นการอบรมบ่มนิสัย ให้มีใจประกอบด้วยพรหมวิหารสี่ ซึ่งถือว่าเป็นคุณธรรมอันประเสริฐที่จะช่วยขจัด ความพาลอันเป็นสันดานหยาบเสียได้ ไม่นำเอาวิชาความรู้ไปใช้ในทางที่มิชอบ เพราะเป็นทางที่จะนำความเดือดร้อนใจให้แก่ผู้อื่น (นาค  เทพหัสดิน  ณ  อยุธยา.  2513  :  34)

ลักษณะการขึ้นพรหม

การขึ้นพรหมมี  2  ลักษณะคือ 

  1.  การขึ้นพรหมนั่ง  ได้แก่การนั่งร่ายรำแต่ละทิศ ๆ จนครบทั้งสี่ทิศ แล้วจึงกลับหลังหมุนลุกขึ้นยืนเพื่อเตรียมตัวรำในขั้นปฏิบัติต่อไป

  2.  การขึ้นพรหมยืน  เมื่อเสร็จจากการถวายบังคมเรียบร้อยแล้ว ลุกขึ้นยืนร่ายรำแต่ละทิศ ๆ จนครบทั้งสี่ทิศ ท่าสุดท้ายจบลงด้วยท่าเตรียมพร้อมที่จะปฏิบัติขั้นต่อไป (ท่าคุมรำ) (นาค  เทพหัสดิน  ณ  อยุธยา.  2513  :  35)